Bilincin kendi kendini gözlemlemesine başvurmak ahlakçıların tuttuğu bir yoldur ve bu metodu psikolojiye sokan kişi Montaigne'dir. Montaigne'den Pascal ve Descartes'a ve bunlardan da İngiltere'ye geçmiştir. Yeni sansüalizmi kuran Locke bunu bir metot olarak koymuştur, Ecossais'ler, Hume, Thomas Reid ve ardından gelenler de kabul ettirmişlerdir. Aynı metodu Almanya'da psikolojiye uygulayan Wolf, Fransa'da Royer Collard olmuş; diğer yandan etki hallerini mizacı yüzünden çözmeyi evsen ve ilk gerçeğ ...